parallax background

Şair ve Matematikçi Ömer Hayyam

Dünyayı Değiştiren Düşünürler Cilt 5
Temmuz 6, 2016
Çinli Filozoflar Öğretilerini Neden Sayılara İndirgiyorlar?
Ocak 17, 2019

Şair ve Matematikçi Ömer Hayyam


D *Doğu toplumları Hayyâm’ı esas olarak rubaileri üzerinden, o da şarap ve aşk düşkünü bir şair olarak bilir. Peki, onun dünya tarihinde eşine az rastlanır bir ozan ve filozof olduğu kadar büyük bir matematikçi ve astronom da olduğunu, *Eğer Edward FitzGerald onları serbest bir tarzda ve kendi dilinde yeniden yazmasaydı, dünyada çok az sayıda biliminsanının tanıyıp bildiği Hayyâm’ın rubailerinin bu kadar etkili ve ünlü olamayacağını,

*Hayyâm’ın mezarından getirtilen iki gül çitilinin FitzGerald’ın mezarına dikildiğini ve bu güllerin 1893’ten beri botanik biliminde “Ömer Hayyâm Gülü” (Omar Khayyam Rose) olarak işlem gördüğünü, *Ömer Hayyâm rubailerinin Nazi Almanya’sında yasaklandığını ve kitaplarının kütüphanelerden toplatılarak hurdaya verildiğini, Büyük bilimadamı Hayyâm’ın neden gözden ırak tutulup mezarının 800 sene boyunca yok oluşa terk edildiğini biliyor muydunuz?.

Stefan Zweig’ın ünlü bir eseri var: “İnsanlığın Yıldızının Parladığı Anlar” Hayyâm, bilim ve kültür tarihine yaptığı katkılarla insanlığın yıldızının parladığı anlardan birinin unutulmaz bir simgesi olmuştur. Hayyâm, çok geç keşfedilmiş ve değeri az bilinmiş de olsa, müstesna bir bilimadamı, düşünür ve şairdir. Okuyacağınız bu kitap, onun hikâyesidir....

„FitzGerald’ın, 1859 yılında rubailerini İngilizce’ye çevirmesiyle tanınır batıda, Ömer Hayyam... Yıllar sonra Hayyam’ın mezarından getirilen iki gül FitzGerald’ın mezarına dikilir ve bu güller botanik biliminde “Ömer Hayyam Gülü” olarak alınır... Ünlü şair ve matematikçi Hayyam hakkında daha birbirinden güzel kokan nice bilgi, sevgili kardeşim Sadık Usta’nın yeni çıkan kitabıyla ulaşıyor bizlere... Goethe’nin “Batı-Doğu Divanı” eserinde Hayyam’a neden yer vermediğinden, Naziler’in ünlü şairin dizelerine neden düşman olduğuna kadar nice sorunun yanıtı bu güzel kitabın sayfalarında... Okumanızı öneriyorum... @sadik.usta @epsilonyayinevi”

SUNAY AKIN

 

“İstediğin kadar uğraş, şarapsız kalmak ne mümkün;
Sonuçta akıl, yürek ve iman şarapla kökleşir.
Eğer İblis şaraptan bir yudum almış olsaydı,
Âdem’den önce gözden düşer miydi?”


 
Ö mer Hayyâm’ı çağdaşımız yapan, onun şarap ve yaşam zevkinden bahseden, nihilist tarzda anlaşılabilecek vaazları veya varlık bilincini salt kendisiyle başlatıp bitiren öğretileri değil, batıl inanca kafa tutan dik duruşu, sevgiyi ve merhameti öne çıkaran yufka yüreği, adaleti ve özgürlüğü̈ dillendiren devrimci kişiliği, hayatın önemine ve güzelliğine vurgu yapan, zulüm dünyasının çarkına çomak sokan öncü̈ cesaretidir.

Bu yüzdendir ki Ömer Hayyâm, bir elli yıl sonra, Almanya’da Nazilerin iktidara gelişinin hemen ardından, yani 1934 yılından itibaren okullara sokulmaz. Hayyâm, özgür düşünceyi dile getiren, otoriteye ve batıl inanca karşı çıkışı teşvik eden rubaileri nedeniyle Nazi Almanya’sının eğitim bakanlığı tarafından “istenmeyen adam” ilan edilir..


Sadık Usta
Sadık Usta
Eğer daha uzağı görebiliyorsam bunun nedeni; benden önceki devlerin omuzlarında durduğumdandır. / Isaac Newton

Bu konu başlığı ile ilgili düşüncelerinizi benimle ve diğer site ziyaretçileriyle paylaşmaktan çekinmeyin.

%d blogcu bunu beğendi:
Araç çubuğuna atla